วิจัยขนาดเล็กเรื่องยางพารา(กล่องจำลองระบบทางเดินอาหารจากยางพาราเพื่อฝึกแพทย์ส่องกล้อง)

-ทางเลือกและแนวทางการแก้ปัญหา

การฝึกส่องกล้องทางเดินอาหารในต่างประเทศ ได้มีการใช้อวัยวะสัตว์ และระบบจำลองการส่องกล่องแบบต่างๆ เข้ามาร่วมเป็นส่วนสำคัญในขั้นตอนการฝึกหัดแพทย์ส่องกล่อง (Cohen, Successful Training in Gastrointestinal Endoscopy, 2011) แต่ในประเทศไทยนั้นยังไม่มีการนำมาใช้อย่างแพร่หลายนัก ซึ่งอาจเป็นผลมาจากค่าใช้จ่ายที่ต้องเพิ่มขึ้นมากสำหรับโรงเรียนแพทย์ในการมีห้องพิเศษสำหรับรองรับการฝึกกับสัตว์ หรือการซื้อเครื่องฝึกหัดจากต่างประเทศซึ่งมีราคาแพง การทำกล่องจำลองสาหรับฝึกหัดขึ้น โดยใช้งานร่วมกับอุปกรณ์ส่องกล้องจริงที่มีอยู่แล้วจึงมีความเหมาะสม และเป็นประโยชน์

มาก เนื่องจากกล่องจำลองระบบทางเดินอาหารที่เสนอ สามารถผลิตได้ในราคาที่ไม่แพง และสามารถนำไปใช้ได้ทันทีในทุกโรงเรียนแพทย์ที่มีการฝึกสอนแพทย์ส่องกล้อง

ยางพารานั้นเป็นวัตถุดิบที่เหมาะสมอย่างยิ่งที่จะนำมาใช้ในการจำลองระบบทางเดินอาหาร เนื่องจากมีคุณลักษณะที่เหมาะสม คงทน สามารถหล่อเป็นรูปทรงที่ต้องการ และยังสามารถที่จะตกแต่งสีและลักษณะพื้นผิวภายในเพิ่มเติมให้เหมือนกับอวัยวะจริงได้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการฝึกหัด ระบบเซ็นเซอร์จะถูกเพิ่มเข้าไปที่ผนังทางเดินอาหารเพื่อใช้ช่วยเหลือและแจ้งเตือนแพทย์ฝึกหัดสาหรับการฝึกส่องกล้อง โดยเซ็นเซอร์วัดแรงกดจะนำมาใช้เพื่อแจ้งเตือนเมื่อผนังทางเดินอาหารถูกกดดันโดยกล้องส่องอย่างแรงเกินสมควร ซึ่งเป็นหนึ่งในข้อผิดพลาดที่เกิดขึ้นได้ง่าย และเกิดขึ้นได้บ่อยที่สุดกับแพทย์ฝึกหัดส่องกล้องในระยะแรก และอินฟราเรดเซ็นเซอร์จะถูกนำมาใช้เพื่อแจ้งตำแหน่งในระบบทางเดินอาหารที่กล้องส่องลงไปถึง

งานวิจัยในระดับเบื้องต้นนี้จะทาการจำลองระบบทางเดินอาหารส่วนบนเนื่องจากเป็นระบบที่เหมาะสมสาหรับแพทย์ฝึกหัดในระดับเบื้องต้น และเป็นระบบที่ไม่ซับซ้อนสามารถทำสาเร็จได้ในระยะเวลาจำกัด ซึ่งงานวิจัยต่อยอดที่สามารถทาได้คือ การเพิ่มแบบจำลองสำหรับการฝึกส่องกล่องชนิดอื่นๆ เช่น ระบบจำลองทางเดินอาหารส่วนล่าง และการนำระบบคอมพิวเตอร์เข้ามารวมเข้ากับกล่องจำลองระบบทางเดินอาหารเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของระบบจำลอง และทำให้แพทย์ฝึกหัดส่องกล้องสามารถใช้ระบบได้ดียิ่งขึ้น

วัตถุประสงค์ของโครงการ

เพื่อสร้างกล่องจำลองระบบทางเดินอาหารจากยางพาราเพื่อใช้ในการฝึกส่องกล้องสำหรับแพทย์ฝึกหัด โดยรวมแผงวงจรและเซ็นเซอร์สำหรับตอบสนองต่อแรงกดที่เกินขนาดที่ผนังของระบบทางเดินอาหารจำลองและระบุตาแหน่งของกล้องลงไปในกล่องจำลอง เพื่อช่วยให้การฝึกหัดเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น การมีเครื่องจำลองสาหรับฝึกฝนจะทำให้กระบวนการฝึกสาหรับแพทย์ส่องกล้องในประเทศไทยมีประสิทธิภาพ และปลอดภัยยิ่งขึ้น อีกทั้งยังเป็นการนำยางพาราในประเทศมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

บทคัดย่อ

ปัจจุบันการตรวจวินิจฉัยโรคระบบทางเดินอาหารมีความสำคัญมาก จากสถิติในประเทศไทยพบว่าโรคมะเร็งระบบทางเดินอาหารเป็นโรคมะเร็งที่พบได้บ่อยเป็นอันดับ 2 ในเพศชาย และอันดับ 3 ในเพศหญิง และมีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ (สถาบันมะเร็งแห่งชาติ, รายงานทะเบียนมะเร็งระดับโรงพยาบาล, 2554) ดังนั้น การตรวจคัดกรองโรคมะเร็งในระบบทางเดินอาหารอย่างสม่ำเสมอ ทำให้สามารถตรวจพบมะเร็งในระยะแรก ซึ่งจะสามารถลดอัตราการเสียชีวิตลงได้อย่างชัดเจน การตรวจวินิจฉัยในปัจจุบันสามารถทำได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำยิ่งขึ้น เพราะได้มีการนำกล้องส่องตรวจระบบทางเดินอาหารมาใช้อย่างแพร่หลาย อย่างไรก็ตาม ข้อเสียของการตรวจวินิจฉัยโดยใช้กล้องส่องคือ แพทย์ผู้ตรวจต้องมีความชำนาญในการใช้กล้องเป็นอย่างดี และต้องผ่านการฝึกฝนมาอย่างมากมาย ซึ่งการฝึกฝนในปัจจุบันนั้นทำได้ยากลำบาก เพราะแพทย์ฝึกหัดต้องทำการฝึกกับคนไข้จริงเท่านั้น จากการศึกษาพบว่า แพทย์ฝึกหัดใช้เวลาการฝึกส่องกล่องกับคนไข้เป็นเวลานานกว่า และส่งผลกระทบกระเทือนกับคนไข้มากกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงฝึกหัดระยะแรก (McCashland et al., The Time and Financial Impact of Training Fellows in Endoscopy, 2543) ดังนั้น เครื่องจาลองระบบทางเดินอาหาร เพื่อใช้ในการฝึกฝนก่อนเริ่มฝึกกับคนไข้จริงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง และจะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อการฝึกแพทย์ส่องกล้องในประเทศไทย

ระยะเวลาดำเนินโครงการ : 20 สิงหาคม พ.ศ.2555 ถึง 15 สิงหาคม พ.ศ.2556
คณะผู้วิจัย
หัวหน้าโครงการ : นายเดโช สุรางค์ศรีรัฐ
ผู้ร่วมวิจัย : นายธนกร สุนันทชัยกุล, นายสุพัฒน์ สัมพันธ์ยุทธ์
กลับไปหน้าโครงการวิจัย